W zakładzie przemysłowym lub chemicznym drone in a box jest narzędziem do patroli obwodowych i weryfikacji alarmów. Leci ustalonymi trasami wzdłuż ogrodzeń, bram, parkingów i placów składowych oraz wylatuje, by sprawdzić alarmy włamaniowe. Geofencing trzyma go poza instalacjami procesowymi i strefami zagrożenia wybuchem. Wideo, detekcje i logi zostają na obiekcie.
- Komisja Europejska naliczyła w 2022 r. 11 059 zakładów objętych dyrektywą Seveso III w UE-27.
- Seveso III to dyrektywa dotycząca bezpieczeństwa procesowego. Nie narzuca technologii zabezpieczeń, ale raporty o bezpieczeństwie muszą uwzględniać zewnętrzne przyczyny poważnych awarii.
- Patrole dronowe w takich zakładach muszą omijać strefy ATEX i instalacje procesowe, co zapewnia geofencing.
- Sterowanie offline-first domyślnie trzyma wrażliwe obrazy obiektu z dala od chmur podmiotów trzecich.
- Oprogramowanie Nestua działa w wersjach deweloperskich. Dron i stacja dokująca są wciąż w budowie.
Z jakimi problemami bezpieczeństwa mierzą się zakłady przemysłowe i chemiczne?
Duże zakłady mają długie ogrodzenia, wiele bram, bocznice kolejowe i składowiska na otwartym terenie, a miedź, metale, paliwo, narzędzia i wyroby gotowe są celem kradzieży. W zakładach chemicznych dochodzi wymiar bezpieczeństwa procesowego. W raporcie z września 2025 r. o funkcjonowaniu dyrektywy Seveso III (2012/18/UE) Komisja Europejska odnotowała 11 059 zakładów Seveso w UE-27 w 2022 r., wobec 10 836 w 2018 r. Ok. 43% stanowiły zakłady o dużym ryzyku (wyższego progu). Niemcy miały 34% z nich, a dalej Francja (11%), Włochy (9%) i Hiszpania (8%).
Seveso III nie określa zasad ochrony przed włamaniem. Art. 5 zobowiązuje prowadzących zakłady do podjęcia wszelkich niezbędnych środków, aby zapobiegać poważnym awariom i ograniczać ich skutki. Załącznik II wymaga, aby raport o bezpieczeństwie opisywał scenariusze awarii z przyczynami wewnętrznymi lub zewnętrznymi wobec instalacji. To, w jakim stopniu ochrona obiektu wchodzi do tej analizy, oceniają prowadzący zakład i właściwy organ krajowy. Niezależnie od tego produkcja i dystrybucja chemikaliów to sektor wymieniony w załączniku II do dyrektywy NIS2.
Dlaczego kamery stacjonarne i patrole ochrony pozostawiają luki?
- Martwe pola. Zbiorniki, estakady rurociągowe i piętrowane kontenery zasłaniają widok. Kamery stacjonarne dobrze obejmują bramy, ale pomijają odcinki ogrodzenia za konstrukcjami.
- Częstotliwość obchodów. Pracownik ochrony pieszo lub w pojeździe obejmuje duży zakład tylko od czasu do czasu. Między obchodami obwodu pilnują wyłącznie czujniki.
- Zmęczenie alarmami. Czujniki na długich ogrodzeniach generują alarmy wywołane przez zwierzęta i pogodę. Każdy niezweryfikowany alarm oznacza albo wysłanie pracownika ochrony, albo zignorowanie zgłoszenia.
Jak drone in a box patrolowałby zakład przemysłowy?
Jednostka drone in a box składa się z drona, odpornej na pogodę stacji dokującej i węzła brzegowego, który steruje tym jednym dronem. W koncepcji Nestua:
- Patrole obwodowe. W przeglądarkowym edytorze misji zespół ochrony rysuje na mapie satelitarnej trasy z punktami wzdłuż ogrodzenia, bram, parkingów i placów składowych. Misje wgrywa się, uruchamia i zatrzymuje z przeglądarki, a każda akcja podlega audytowi.
- Strefy zakazu lotów nad instalacjami. Wielokątne strefy geofencingu obejmują instalacje procesowe, bazy zbiorników, obszary pochodni, strefy ATEX i sąsiednie grunty, a okrągłe — kominy i maszty. Naruszenie blokuje polecenie lub uruchamia powrót do miejsca startu, zależnie od polityki.
- Weryfikacja po alarmie. Gdy zadziała alarm z ogrodzenia lub bramy, operator wysyła drona w to miejsce. Polecenia uznaje się za wykonane dopiero po otrzymaniu potwierdzenia MAVLink od drona, a krytyczne polecenia wymagają wpisanego potwierdzenia.
- Wykrywanie osób i pojazdów. Model YOLO na NPU komputera brzegowego wykrywa osoby i pojazdy. Reguły AI przypisują detekcjom akcje: powiadomienie, nagrywanie, zawis lub powrót do miejsca startu, w granicach polityki bezpieczeństwa i geofencingu. System nie identyfikuje konkretnych osób.
- Weryfikacja przez operatora. Dyspozytornia widzi wideo WebRTC i mapę na żywo z pozycją i śladem drona. Działa to w każdej nowoczesnej przeglądarce, a aplikację webową można zainstalować jako PWA. Lokalne nagrywanie do bufora cyklicznego pozwala eksportować klipy do dokumentacji incydentów.
- Role i audyt. Role administratora, operatora i obserwatora, dziennik zdarzeń, log poleceń i śledzenie zmian konfiguracji rejestrują, kto, co i kiedy zrobił.
Dlaczego podejście offline-first ma znaczenie w zakładzie chemicznym?
Nagrania lotnicze zakładu chemicznego pokazują jego układ, magazyny i słabe punkty, dlatego wielu operatorów nie zechce ich trzymać w chmurze dostawcy. W architekturze offline-first warstwa sterowania, AI, wideo i logi działają na węźle brzegowym na obiekcie. Wysyłanie nagrań poza obiekt jest domyślnie wyłączone. Obiekt pozostaje chroniony także wtedy, gdy łącze internetowe ulegnie awarii lub zostanie celowo przecięte. Jeśli potrzebny jest zdalny monitoring, opcjonalna chmura korzysta z tunelu WireGuard z podpisanymi poleceniami, a zdalne polecenia można skonfigurować tak, by wymagały lokalnego zatwierdzenia.
Uwagi regulacyjne i dotyczące prywatności
- Seveso III. Dyrektywa 2012/18/UE dotyczy zakładów przechowujących substancje niebezpieczne powyżej określonych progów. Każdą nową technologię na obiekcie należy omówić z zespołem ds. bezpieczeństwa procesowego, a z właściwym organem — jeśli wymaga tego raport o bezpieczeństwie.
- ATEX. Dyrektywa 1999/92/WE wymaga od pracodawców klasyfikowania miejsc, w których może wystąpić atmosfera wybuchowa, na strefy. Strefy te należy traktować jako obszary zakazu lotów, chyba że dokument zabezpieczenia przed wybuchem stanowi inaczej.
- Przepisy lotnicze. Zautomatyzowane patrole ze stacji dokującej to zwykle operacja w kategorii „szczególnej” według rozporządzenia (UE) 2019/947. Państwa członkowskie mogą ograniczać loty nad obiektami wrażliwymi lub w ich pobliżu poprzez strefy geograficzne na podstawie art. 15. Zobacz nasz przewodnik po przepisach UE dla dronów.
- Prywatność. Nagrania mogą obejmować pracowników, wykonawców i przechodniów. Obowiązują RODO i wytyczne EROD 3/2019, a prawo krajowe może wymagać konsultacji z przedstawicielstwem pracowników.
Ta strona zawiera informacje ogólne, a nie poradę prawną.
Co ocenić w przypadku zakładu przemysłowego
- Czy strefy geofencingu można precyzyjnie wyznaczyć wokół każdej strefy ATEX i instalacji procesowej i jak egzekwowane jest naruszenie?
- Gdzie przechowywane są wideo i logi i czy wysyłanie poza obiekt można całkowicie wyłączyć?
- Jak dron reaguje na utratę łącza, niski poziom baterii lub awarię komponentu? Minimum to awaryjny powrót do miejsca startu.
- Jaka jest jakość obrazu kamery nocą i jakie są limity pogodowe drona? Warto prosić dostawców o przetestowane dane.
- Czy alarmy z ogrodzenia i bram mogą uruchamiać loty weryfikacyjne i czy wszystkie akcje można wyeksportować do raportów z incydentów?
- Jak szyfrowane jest łącze radiowe drona i czy można go sparować wyłącznie z własną stacją naziemną?
- Kto posiada zezwolenie na wykonywanie operacji i jak loty drona wpisują się w plan operacyjno-ratowniczy?
Źródła
- Komisja Europejska, sprawozdanie z funkcjonowania dyrektywy Seveso III, COM(2025) 508 final (19 września 2025 r.): eur-lex.europa.eu
- Dyrektywa 2012/18/UE (Seveso III), art. 5 i załącznik II: eur-lex.europa.eu/eli/dir/2012/18/oj
- Dyrektywa 1999/92/WE (ATEX dla miejsc pracy), art. 7 i załącznik I: eur-lex.europa.eu/eli/dir/1999/92/oj
- Dyrektywa (UE) 2022/2555 (NIS2), załącznik II: eur-lex.europa.eu/eli/dir/2022/2555/oj
- Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/947, art. 15: eur-lex.europa.eu/eli/reg_impl/2019/947/oj
- EDPB (EROD), wytyczne 3/2019 w sprawie przetwarzania danych osobowych za pośrednictwem urządzeń wideo: edpb.europa.eu