W terminalu portowym, na stacji rozrządowej lub placu składowym pojazdów drone in a box daje ochronie ruchomą kamerę, która w ciągu kilku minut dociera do każdego rzędu, stosu czy bocznicy. Wykonuje zaplanowane patrole, weryfikuje alarmy z ogrodzeń i bram oraz oznacza osoby i pojazdy tam, gdzie nie powinno ich być. Geofencing trzyma go z dala od żurawi, czynnych torów i zastrzeżonej przestrzeni powietrznej.
- TAPA EMEA odnotowała w samym grudniu 2024 r. 430 przestępstw ładunkowych i ok. 36,9 mln € strat w regionie EMEA.
- Europol udokumentował, w jaki sposób sieci przestępcze infiltrują porty UE i wydobywają nielegalne towary z kontenerów.
- Kodeks ISPS, wiążący w UE na mocy rozporządzenia (WE) nr 725/2004, wymaga od obiektów portowych monitorowania obszarów o ograniczonym dostępie.
- Przestrzeń powietrzna w pobliżu portów jest często ograniczona, dlatego przed każdym lotem trzeba sprawdzić strefy geograficzne.
- Oprogramowanie Nestua działa w wersjach deweloperskich. Dron i stacja dokująca są wciąż w budowie.
Z jakimi problemami bezpieczeństwa mierzą się porty i place w Europie?
Przestępczość ładunkowa to stały problem w europejskich łańcuchach dostaw. Transported Asset Protection Association (TAPA EMEA) odnotowała w swojej bazie incydentów 430 nowych przestępstw ładunkowych w grudniu 2024 r. W 113 z nich podano wartość strat, łącznie 36 859 299 €. W listopadzie 2024 r. straty były jeszcze wyższe — 40,3 mln €. Place, na których nocą stoją naczepy, kontenery, wagony lub nowe pojazdy, są naturalnym celem.
Porty mierzą się z drugim zagrożeniem: infiltracją przez przestępczość zorganizowaną. Wspólny raport Europolu i komitetu sterującego ds. bezpieczeństwa portów w Antwerpii, Hamburgu/Bremerhaven i Rotterdamie z 2023 r. opisuje, jak sieci przestępcze korumpują pracowników portów i wydobywają narkotyki z kontenerów na terenie terminali. Sprawia to, że nieuprawnione osoby poruszające się między stosami kontenerów są samodzielnym problemem bezpieczeństwa.
Przepisy to odzwierciedlają. Rozporządzenie (WE) nr 725/2004 nadaje Kodeksowi ISPS Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO) moc wiążącą w UE. Na 1. poziomie ochrony obiekty portowe muszą monitorować obiekt, w tym obszary kotwiczenia i cumowania, oraz monitorować obszary o ograniczonym dostępie, tak aby dostęp do nich miały tylko osoby upoważnione. Dyrektywa 2005/65/WE dodaje oceny i plany ochrony całych portów. Podmioty zarządzające portami i zarządcy infrastruktury kolejowej są też wymienieni w dyrektywach NIS2 i CER.
Dlaczego kamery stacjonarne i patrole ochrony pozostawiają luki?
- Ruchome martwe pola. Stosy kontenerów, zaparkowane wagony i rzędy pojazdów zmieniają się codziennie. Kamera, która wczoraj obejmowała alejkę, dziś może być zasłonięta.
- Skala. Terminale, stacje rozrządowe i place pojazdów zajmują duże obszary. Patrol samochodowy widzi jedną alejkę naraz.
- Zagrożenia eksploatacyjne. Pracownicy ochrony poruszający się pieszo między wozami bramowymi, pociągami i jadącymi pojazdami sami są narażeni na niebezpieczeństwo, co ogranicza miejsca i pory patroli.
Jak drone in a box patrolowałby port lub plac?
Jednostka drone in a box składa się z drona, odpornej na pogodę stacji dokującej i węzła brzegowego, który steruje tym jednym dronem. Duży terminal lub plac korzystałby z kilku jednostek, które można połączyć przez opcjonalną chmurę w celu nadzoru nad wieloma obiektami. W koncepcji Nestua:
- Zaplanowane patrole. W przeglądarkowym edytorze misji operatorzy wyznaczają na mapie satelitarnej trasy z punktami wzdłuż ogrodzeń, bram, składów pustych kontenerów, bocznic i rzędów pojazdów. Misje wgrywa się, uruchamia i zatrzymuje z przeglądarki, a każda akcja podlega audytowi.
- Strefy zakazu lotów w geofencingu. Wielokątne strefy geofencingu wyłączają nabrzeżowe suwnice kontenerowe, krawędzie nabrzeży, czynne tory, sieć trakcyjną, drogi publiczne i wszelką zastrzeżoną przestrzeń powietrzną. Okrągłe strefy obejmują maszty i wieże oświetleniowe. Naruszenie blokuje polecenie lub uruchamia powrót do miejsca startu.
- Weryfikacja po alarmie. Gdy zadziała alarm z ogrodzenia, bramy lub plomby, operator wysyła drona na miejsce. Polecenie uznaje się za wykonane dopiero po potwierdzeniu MAVLink przez drona.
- Wykrywanie osób i pojazdów. Model YOLO na NPU komputera brzegowego wykrywa osoby i pojazdy. Reguły AI mogą wysłać powiadomienie, rozpocząć nagrywanie, wykonać zawis nad stosem kontenerów lub powrót do miejsca startu, w granicach polityki bezpieczeństwa i geofencingu, a każda akcja jest rejestrowana.
- Weryfikacja przez operatora. Operatorzy oglądają wideo WebRTC w przeglądarce obok mapy na żywo ze śladem drona. Lokalne nagrywanie do bufora cyklicznego pozwala eksportować klipy, a nagrania mogą zawierać napisy z danymi telemetrii pokazujące czas i pozycję.
Dlaczego podejście offline-first ma znaczenie w porcie lub na stacji rozrządowej?
Operatorzy portów i kolei przetwarzają informacje wrażliwe z punktu widzenia bezpieczeństwa: układ terminali, obszary o ograniczonym dostępie i plany ISPS. Wielu z nich nie zechce trzymać nagrań lotniczych w chmurze podmiotu trzeciego. W architekturze offline-first sterowanie, AI, wideo i logi działają na węźle brzegowym na obiekcie, a wysyłanie nagrań poza obiekt jest domyślnie wyłączone. Patrole działają dalej, jeśli połączenie obiektu ulegnie awarii. Stalowe stosy kontenerów i żurawie mogą też pogarszać łącza radiowe. Własne łącze cyfrowe Nestua wykorzystuje korekcję błędów w przód (FEC), adaptacyjną przepływność i uwierzytelnione szyfrowanie każdego pakietu ze ścisłym wzajemnym parowaniem, ale zasięg w rzeczywistym terminalu trzeba przetestować na miejscu.
Uwagi regulacyjne i dotyczące prywatności
- Przestrzeń powietrzna. Państwa członkowskie mogą wyznaczać strefy geograficzne UAS na podstawie art. 15 rozporządzenia (UE) 2019/947, a porty w pobliżu lotnisk lub obiektów wojskowych często są nimi objęte. Zautomatyzowane patrole ze stacji dokującej to zwykle operacja w kategorii „szczególnej”, wymagająca zezwolenia. Zobacz nasz przewodnik po przepisach UE dla dronów.
- ISPS i ochrona portu. Każde użycie drona należy uzgodnić z oficerem ochrony obiektu portowego (PFSO) i uwzględnić w zatwierdzonym planie.
- NIS2 i CER. Podmioty zarządzające portami, obiekty portowe i zarządcy infrastruktury kolejowej figurują w obu dyrektywach. To, czy dany operator jest objęty przepisami, zależy od transpozycji krajowej.
- Prywatność. Nagrania obejmą dokerów, kierowców i załogi. Obowiązują RODO, wytyczne EROD 3/2019 dotyczące urządzeń wideo i krajowe prawo pracy.
Ta strona zawiera informacje ogólne, a nie poradę prawną.
Co ocenić w przypadku portu lub placu
- Czy obiekt leży w strefie geograficznej lub kontrolowanej przestrzeni powietrznej i jaka ścieżka uzyskania zezwolenia ma zastosowanie?
- Czy strefy geofencingu mogą precyzyjnie odwzorować tory suwnic, krawędzie nabrzeży i sieć trakcyjną oraz być aktualizowane wraz ze zmianą układu?
- Jak łącze radiowe radzi sobie wśród stalowych stosów kontenerów? Warto poprosić o test na miejscu.
- Jaki jest czas lotu, jakość obrazu kamery nocą i limity pogodowe? Warto prosić dostawców o przetestowane dane.
- Czy alarmy z bram, ogrodzeń i plomb mogą uruchamiać loty weryfikacyjne?
- Czy klipy i dziennik zdarzeń można wyeksportować dla policji, ubezpieczycieli i na potrzeby audytów ISPS?
- Czy system działa w całości na obiekcie i kto może włączyć zdalny dostęp?
Źródła
- TAPA EMEA, "€36.8m of products stolen from supply chains in EMEA in 31 days" (dane za grudzień 2024 r.): tapaemea.org
- Europol i Security Steering Committee portów w Antwerpii, Hamburgu/Bremerhaven i Rotterdamie, "Criminal networks in EU ports: risks and challenges for law enforcement" (2023): europol.europa.eu
- Rozporządzenie (WE) nr 725/2004 w sprawie wzmocnienia ochrony statków i obiektów portowych (Kodeks ISPS, część A, sekcja 14.2): eur-lex.europa.eu/eli/reg/2004/725/oj
- Dyrektywa 2005/65/WE w sprawie wzmocnienia ochrony portów: eur-lex.europa.eu/eli/dir/2005/65/oj
- Dyrektywa (UE) 2022/2555 (NIS2), załącznik I, oraz dyrektywa (UE) 2022/2557 (CER), załącznik: NIS2, CER
- Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/947, art. 15: eur-lex.europa.eu/eli/reg_impl/2019/947/oj
- EDPB (EROD), wytyczne 3/2019 w sprawie przetwarzania danych osobowych za pośrednictwem urządzeń wideo: edpb.europa.eu