Op een haventerminal, rangeerterrein of voertuigopslagterrein geeft een drone-in-a-box de beveiliging een bewegende camera die elke rij, stapel of opstelspoor binnen enkele minuten kan bereiken. Hij vliegt geplande patrouilles, verifieert hek- en poortalarmen en signaleert personen en voertuigen waar ze niet horen. Geofences houden hem weg van kranen, bereden sporen en beperkt luchtruim.
- TAPA EMEA registreerde alleen al in december 2024 430 gevallen van ladingcriminaliteit en ongeveer € 36,9 miljoen aan verliezen in EMEA.
- Europol heeft gedocumenteerd hoe criminele netwerken EU-havens infiltreren en illegale goederen uit containers halen.
- De ISPS-code, in de EU bindend via Verordening (EG) nr. 725/2004, verplicht havenfaciliteiten om toezicht te houden op hun beperkt toegankelijke gebieden.
- Het luchtruim rond havens is vaak beperkt, dus geografische zones moeten vóór elke vlucht worden gecontroleerd.
- De software van Nestua draait in ontwikkelbuilds. De drone en het basisstation zijn nog in ontwikkeling.
Met welke beveiligingsproblemen hebben havens en terreinen in Europa te maken?
Ladingcriminaliteit is een blijvend probleem in Europese toeleveringsketens. De Transported Asset Protection Association (TAPA EMEA) meldde voor december 2024 430 nieuwe gevallen van ladingcriminaliteit in haar incidentendatabase. Bij 113 daarvan was een verlieswaarde opgegeven, samen goed voor € 36.859.299. November 2024 lag nog hoger, op € 40,3 miljoen. Terreinen waar trailers, containers, wagons of nieuwe voertuigen 's nachts staan, zijn voor de hand liggende doelwitten.
Havens hebben te maken met een tweede dreiging: infiltratie door georganiseerde criminaliteit. Een gezamenlijk rapport uit 2023 van Europol en het beveiligingsoverleg van de havens van Antwerpen, Hamburg/Bremerhaven en Rotterdam beschrijft hoe criminele netwerken havenmedewerkers corrumperen en drugs uit containers op terminals halen. Daardoor zijn onbevoegde personen tussen containerstapels op zichzelf al een beveiligingsprobleem.
De regelgeving weerspiegelt dit. Verordening (EG) nr. 725/2004 maakt de ISPS-code van de IMO bindend in de EU. Bij beveiligingsniveau 1 moeten havenfaciliteiten de faciliteit bewaken, inclusief ankerplaatsen en ligplaatsen, en toezicht houden op beperkt toegankelijke gebieden, zodat alleen bevoegde personen toegang hebben. Richtlijn 2005/65/EG voegt beveiligingsbeoordelingen en -plannen voor de hele haven toe. Beheerders van havens en spoorweginfrastructuur worden ook genoemd in de NIS2- en CER-richtlijn.
Waarom laten vaste camera's en surveillance door beveiligers gaten?
- Verschuivende dode hoeken. Containerstapels, geparkeerde wagons en rijen voertuigen veranderen dagelijks. Een camera die gisteren een gang dekte, kan vandaag geblokkeerd zijn.
- Schaal. Terminals, rangeerterreinen en voertuigopslag beslaan grote oppervlakken. Een patrouillevoertuig ziet één gang tegelijk.
- Operationele gevaren. Beveiligers te voet tussen straddle carriers, treinen en rijdende voertuigen lopen zelf risico, wat beperkt waar en wanneer ze kunnen patrouilleren.
Hoe zou een drone-in-a-box een haven of terrein patrouilleren?
Een drone-in-a-box-eenheid bestaat uit de drone, een weerbestendig basisstation en een edge-node die die ene drone bestuurt. Een grote terminal of een groot terrein gebruikt meerdere eenheden, die via de optionele cloud kunnen worden gekoppeld voor overzicht over meerdere locaties. In het ontwerp van Nestua:
- Geplande patrouilles. In de missie-editor in de browser leggen operators waypointroutes uit op een satellietkaart langs hekken, poorten, depots voor lege containers, opstelsporen en rijen voertuigen. Missies worden vanuit de browser geüpload, gestart en gestopt, en elke actie wordt geaudit.
- No-flyzones met geofences. Geofences als polygoon sluiten kadekranen, kaderanden, bereden sporen, bovenleiding, openbare wegen en beperkt luchtruim uit. Geofences als cirkel dekken masten en lichtmasten. Een overschrijding blokkeert het commando of activeert return-to-launch.
- Verificatie bij alarm. Gaat een hek-, poort- of zegelalarm af, dan stuurt de operator de drone naar de locatie. Een commando geldt pas als uitgevoerd na de MAVLink-bevestiging van de drone.
- Detectie van personen en voertuigen. Een YOLO-model op de NPU van de edge-computer detecteert personen en voertuigen. AI-regels kunnen melden, opnemen, boven een stapel blijven hangen of terugkeren naar het startpunt, binnen het veiligheidsbeleid en de geofences, en elke actie wordt gelogd.
- Verificatie door de operator. Operators bekijken WebRTC-video in de browser naast een live kaart met het spoor van de drone. Met lokale opname in een ringbuffer kunnen clips worden geëxporteerd, en opnames kunnen telemetrieondertitels met tijd en positie bevatten.
Waarom is offline-first belangrijk in een haven of op een rangeerterrein?
Haven- en spoorexploitanten werken met beveiligingsgevoelige informatie: terminalindelingen, beperkt toegankelijke gebieden en ISPS-plannen. Velen willen geen luchtbeelden in de cloud van een derde. In een offline-first ontwerp draaien besturing, AI, video en logs op de edge-node op de locatie, en uploaden van opnames naar elders staat standaard uit. Patrouilles blijven werken als de verbinding van de locatie uitvalt. Stalen stapels en kranen kunnen ook radioverbindingen verslechteren. De eigen digitale verbinding van Nestua gebruikt forward error correction, adaptieve bitrate en geauthenticeerde versleuteling per pakket met strikte wederzijdse koppeling, maar het bereik op een echte terminal moet ter plaatse worden getest.
Opmerkingen over regelgeving en privacy
- Luchtruim. Lidstaten kunnen geografische UAS-zones vaststellen op grond van artikel 15 van Verordening (EU) 2019/947, en havens nabij luchthavens of militaire terreinen vallen daar vaak onder. Geautomatiseerde patrouilles vanuit een box zijn normaal gesproken een operatie in de "specifieke" categorie waarvoor een vergunning nodig is. Zie onze gids over EU-droneregelgeving.
- ISPS en havenbeveiliging. Elke inzet van drones moet worden afgestemd met de beveiligingsbeambte van de havenfaciliteit (PFSO) en worden opgenomen in het goedgekeurde plan.
- NIS2 en CER. Beheerders van havens, havenfaciliteiten en beheerders van spoorweginfrastructuur komen in beide richtlijnen voor. Of een bepaalde exploitant eronder valt, hangt af van de nationale omzetting.
- Privacy. Havenwerkers, chauffeurs en bemanning worden gefilmd. De AVG, de EDPB-richtsnoeren 3/2019 over videoapparatuur en nationale arbeidsregels zijn van toepassing.
Deze pagina bevat algemene informatie, geen juridisch advies.
Wat te beoordelen voor een haven of terrein
- Ligt de locatie in een geografische zone of gecontroleerd luchtruim, en welke vergunningsroute geldt?
- Kunnen geofences kraanbanen, kaderanden en bovenleiding nauwkeurig volgen en worden bijgewerkt als de indeling verandert?
- Hoe goed houdt de radioverbinding stand tussen stalen stapels? Vraag om een test ter plaatse.
- Wat zijn de vliegtijd, de nachtprestaties van de camera en de weersgrenzen? Vraag leveranciers om geteste waarden.
- Kunnen poort-, hek- en zegelalarmen verificatievluchten starten?
- Kunnen clips en het gebeurtenissenjournaal worden geëxporteerd voor politie, verzekeraars en ISPS-audits?
- Draait het systeem volledig ter plaatse, en wie kan toegang op afstand inschakelen?
Bronnen
- TAPA EMEA, "€36.8m of products stolen from supply chains in EMEA in 31 days" (gegevens december 2024): tapaemea.org
- Europol en het Security Steering Committee van de havens van Antwerpen, Hamburg/Bremerhaven en Rotterdam, "Criminal networks in EU ports: risks and challenges for law enforcement" (2023): europol.europa.eu
- Verordening (EG) nr. 725/2004 betreffende de verbetering van de beveiliging van schepen en havenfaciliteiten (ISPS-code, deel A, punt 14.2): eur-lex.europa.eu/eli/reg/2004/725/oj
- Richtlijn 2005/65/EG betreffende het verhogen van de veiligheid van havens: eur-lex.europa.eu/eli/dir/2005/65/oj
- Richtlijn (EU) 2022/2555 (NIS2), bijlage I, en Richtlijn (EU) 2022/2557 (CER), bijlage: NIS2, CER
- Uitvoeringsverordening (EU) 2019/947 van de Commissie, artikel 15: eur-lex.europa.eu/eli/reg_impl/2019/947/oj
- EDPB-richtsnoeren 3/2019 inzake de verwerking van persoonsgegevens door middel van videoapparatuur: edpb.europa.eu